Ród Kossakowskich

Ród Kossakowskich

 

Rodzinne przekazy oraz legendy dowodzą, iż ród Kossakowskich pochodzi od rzymskiego żołnierza Waleriusa, który zasłużył się w walce z Gallami. Podczas jednej bitwy na jego hełmie usiadł kruk, który pomógł mu zwyciężyć wroga. Od tego momentu przezwano go Korwinem. Zyskując sławę w cesarstwie rzymskim, sześciokrotnie powierzano mu urząd konsula. Zapewne potomkowie Waleriusa zamieszkiwali obszar cesarstwa rzymskiego, najliczniej osiedlając się na ziemiach węgierskich, skąd też przybyli do Królestwa Polskiego. Jednak na dokumencie sporządzonym przez Stanisława Kazimierza, tworzącego genealogie rodziny, jako pierwszego podaje Gopta primusa Gothoruma Herosa. Przy założycielu rodu widnieje data 440.

Przodkowie Kossakowskich przybyli na ziemie polskie w XIII wieku. Osiedlili się w ziemi łomżyńskiej w powiecie ciechanowieckim. W 1224 roku Konrad, książę mazowiecki, wystawił przywilej nadający ziemie Wawrzęcie Korwinowi. Od tego czasu zaczęła się kariera rodu. Jedyny potomek Wawrzętego – Roman – odziedziczył po ojcu Ślepowrony oraz Romany, w spadku po matce zaś otrzymał Pobożany.

Stanisław Kazimierz Kossakowski, autor „Monografii historyczno-genealogicznych” po dziś dzień uznawanych za kanoniczne dzieło heraldyki polskiej,  wywód genealogiczny rodziny rozpoczyna od Stanisława Mroczka, którego syn, Mroczek z Kossak przybrał nazwisko Kossakowski. Tenże miał dwóch synów: starszego Mikołaja Jakuba – protoplastę wszystkich gałęzi litewskich Kossakowskich – oraz młodszego Stanisława Wojciecha – potomka linii łomżyńskiej.

Mikołaj Jakub poślubiwszy Małgorzatę Piotrównę Niewiadomską herbu Modzele pozostawił czterech synów, z czego najstarszy, Stanisław ożeniony z Anną Urbanowicz Modzelewską pozostawił liczne potomstwo, w tym Wawrzyńca, który spłaciwszy braci objął w posiadanie największą część rodzinnego majątku na Mazowszu. Jego najstarszy syn – Franciszek Nikodem był dworzaninem króla Stefana Batorego, jego małżonki Anny Jagiellonki oraz Zygmunta III Wazy. W 1605 roku odznaczył się w bitwie pod Kircholmem. Jego syn z drugiej żony – Jan Eustachy – przeniósł się na tereny Wielkiego Księstwa Litewskiego. Ożeniony z Katarzyną z Dziewiałtowa pozostawił syna Stanisława. Tenże poślubił Marię Zawiszę, z którą miał syna Jana i  z Anny Skorulskiej jedynego wnuka - Dominika, spadkobiercę dóbr litewskich. Ten ożeniony z Marianną z Zabiełłów zbudował miasteczko Janów na Litwie.

Z małżeństwa Dominika Kossakowskiego i Zabiełłówny urodziło się pięcioro dzieci: jedna córka – Anna oraz czterech synów: Szymon Marcin, hetman wielki litewski, Józef Kazimierz, biskup inflancki, Antoni, ojciec przyszłego adiutanta Napoleona, który dał początek linii marciniskiej oraz Michał, wojewoda witebski, który w 1764 roku zakupił Wojtkuszki, tym samym dając początek wojtkuskiej linii Kossakowskich. Stanisław Kazimierz podaje, że Michał otrzymał z rąk arcyksiężnej Austrii, królowej Czech i Węgier – Marii Teresy, tytuł hrabiowski.  Michał ożeniony z Barbarą  z Zyberków pozostawił jednego syna – Józefa Dominika – łowczego Wielkiego Księstwa Litewskiego. To z jego małżeństwa z Ludwiką Potocką, córką Stanisława Szczęsnego Potockiego, na świat przyszedł dyplomata i artysta hrabia Stanisław Szczęsny. Za jego czasów majątek i pozycja rodziny osiągnęły apogeum świetności. Ożeniony z Aleksandrą z hrabiów de Laval de la Loubrerie powiększył rodzinną fortunę zapewniając spokojny byt nie tylko synowi Stanisławowi Kazimierzowi, wybitnemu badaczowi genealogicznemu i fotografowi XIX-wiecznej Litwy, lecz także licznym potomkom w kolejnych pokoleniach.  Jeden z nich, najmłodszy syn Stanisława Szczęsnego z małżeństwa z Sophie Bower Saint Clair, dziedziczką starego szkockiego rodu z Kilkadrum i prapraprawnuczką carycy Katarzyny II, został w drugiej połowie XX wieku twórcą polskiej kardiochirurgii dziecięcej. Zgodnie z rodzinną tradycją kontynuował unikalną twórczość artystyczną, specjalizując się w malarstwie miniaturowym. To właśnie on, Jan Kossakowski jest patronem Fundacji, powołanej do życia, przez jego córkę Zofię w celu scalenia rozproszonego dziedzictwa tej wspaniałej, twórczej i szlachetnej rodziny wielkich Polaków i Litwinów.

 
Aktualności